Ludwik Marian Piotrowicz (ur. 19 sierpnia 1886 r. w Nowym Wiśniczu, zm. 23 sierpnia 1957 r. w Zakopanem) – historyk starożytności, archeolog, filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności (PAU). W okresie II wojny światowej prezes Polskiego Komitetu Opiekuńczego Kraków-miasto (PKO) oraz członek Rady Głównej Opiekuńczej (RGO).
Wczesne życie i edukacja
Był synem Sebastiana, urzędnika sądowego, i Marii z domu Mrugacz. Egzamin dojrzałości złożył w 1905 r. w gimnazjum w Bochni, po czym w latach 1905–1909 odbył studia z zakresu filologii klasycznej oraz archeologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stopień doktora uzyskał w okresie ok. 1910–1912 r., a wiedzę specjalistyczną pogłębiał na studiach uzupełniających w Berlinie w latach 1912–1914. W okresie I wojny światowej pracował jako nauczyciel w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie.
Działalność społeczna i organizacyjna
Po uzyskaniu habilitacji w 1919 r. współorganizował Katedrę Historii Starożytnej na Uniwersytecie Poznańskim, a w 1922 r. objął kierownictwo analogicznej katedry na UJ. Jego dorobek naukowy obejmuje syntezę Dzieje Rzymskie oraz prace z zakresu kartografii historycznej, w tym Atlas historii starożytnej (wydany w 1957 r.). W 1935 r. został wybrany członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności, a w 1945 r. otrzymał status członka czynnego tej instytucji. Aktywnie uczestniczył w pracach Polskiego Towarzystwa Filologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego.
II wojna światowa i działalność społeczna
6 listopada 1939 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Gestapo w ramach Sonderaktion Krakau. Był więziony w Krakowie, Wrocławiu, a następnie osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, skąd został zwolniony w lutym 1940 r.
Podczas okupacji sprawował funkcję prezesa Polskiego Komitetu Opiekuńczego Kraków-miasto (PKO) – jednostki lokalnej odpowiedzialnej za logistykę pomocy w dystrykcie – oraz zasiadał w centralnej Radzie Głównej Opiekuńczej (RGO). Kluczowym epizodem tej działalności był udział w inauguracji Teatru Powszechnego w Krakowie 15 marca 1944 r. Zgodnie z dokumentacją archiwalną (AAN, zespół 125, sygn. 64), Piotrowicz działał pod przymusem władz okupacyjnych, co zostało potwierdzone uchwałą RGO z 10 marca 1944 r. oraz zaświadczeniem prezesa RGO K. Tchórznickiego z 8 stycznia 1945 r. W wygłoszonym przemówieniu wyeksponował polski kanon literacki, wymieniając m.in. Mickiewicza i Słowackiego.
Po 1945 r. uczestniczył w reaktywacji Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierując Samopomocą Profesorów i Docentów. W 1947 r. władze polityczne zablokowały jego nominację na stanowisko dziekana Wydziału Humanistycznego. Jako podstawę podano całokształt jego działalności w strukturach RGO w latach 1940–1945, w tym udział w inauguracji Teatru Powszechnego w 1944 r. – epizodzie najłatwiejszym do instrumentalizacji propagandowej – przy jednoczesnym ignorowaniu dokumentacji potwierdzającej przymusowy charakter tych działań. W okresie powojennym pozostawał pod presją ideologiczną i nadzorem ze strony organów bezpieczeństwa.
Życie prywatne i śmierć
W 1920 r. zawarł związek małżeński z Zofią z Rozwadowskich, córką językoznawcy Jana Michała Rozwadowskiego. Małżeństwo pozostało bezdzietne. Rodzina zamieszkiwała w kamienicy przy ul. Michałowskiego 9 w Krakowie, która stanowiła własność rodziny Rozwadowskich. Na mocy testamentu Zofii Piotrowiczowej nieruchomość ta została przekazana Uniwersytetowi Jagiellońskiemu i obecnie pełni funkcję siedziby Wydawnictwa UJ. Ludwik Piotrowicz zmarł 23 sierpnia 1957 r. w Zakopanem na skutek udaru mózgu i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim (kwatera AB, rząd wschodni, miejsce 11) w grobowcu rodzinnym Rozwadowskich i Piotrowiczów.
Dodaj komentarz